Gitarist
04/99
©
teuffel Weissenhorner Strasse
13 89233
Neu-Ulm Germany mail@teuffel.com
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
![]()
Octogon Uitgevers B.V.,
De Flinestraat 2-4
1099 Amsterdam
The Netherlands
De gitaar van de toekomst heef geen toekomst...meer
Eigenlilk wilde ik deze gitaar tot 'beste gitaar van de
wereld' uitroepen. Natuurlilk is dat subjectief en bovendien
naar alle waarschiinlilkheid snel achterhaald. Laat ik
daarom uitleggen waarom deze volkomen onbekende Duitse
bouwer, Ulrich Teuffel, in de wereld van Paul Reed Smith,
Brian Moore, Parker en al die andere merken toch zo'n status
verdient. Op de redactie twilfelt men ondertussen wel aan
het objectieve vermogen van Nicky Moeken.
Prachtig hè, die foto! Nee, afschuwelijk! Goed, da's
snel duidelijk. Of je vindt deze Birdfish mooi of simpelweg
lelijk. Aan wie je dit model ook lant zien, het is het
één of het ander. Maar dan bekijken visuele
vrienden en vijanden dit model als een echte modern stuk
gereedschap en komen ze vrijwel direct tot de ontdekking,
dat dit Teuffel-ontwerp echt op alle fronten een smaakvolle,
moderne gitaar is. Dat wil echter nog niet zeggen dat deze
Duitser daarmee een beter product maakt dan al die fameuze
Amerikanen die we hierboven opsomden.
Eigenlijk komt dit maar door één ding. De
Birdfish ligt prima in balans, is ergonomisch gebouwd (hier
komen we zo nog even op terug), heeft een heerlijk speelbare
hals en klinkt geweldig. Dat is dus voldoende om je met de
groten te kunnen meten. Wat hem echter zo speciaal maakt, en
daardoor absoluut beter dan de andere, is niet de
constructie, de ergonomie of de hoge kwaliteit van de
gebruikte materialen, maar de wijze waarop ons testmodel in
staat is op drie verschillende manieren een totual ander en
ook nieuw geluid te produceren.
Technische snufjes
Ledere gitarist weet uit ervaring dat hoe goed zijn
gitnar ook is, hij uiteindelijk wel weer eens wat anders
wil. Ik moet zeggen: een ander geluid wil. Met een
conventionele gitaar kun je dit probleem een klein beetje
oplossen door de elementen van tijd tot tijd te verwisselen.
Deze mogelijkheid beperkt zich echter tot het formaat van de
reeds ingebouwde elementen. Je kunt in de meeste gevallen
niet van single-coil naar humbucker of andersom. De Birdfish
geeft deze mogelijkheid wel, zodat je jouw gitaar voor een
nieuwe sound volledig kunt transformeren. Allereerst is de
Birdfish met een soort aluminium meetlat uitgerust, waarop
je de twee single-coils niet alleen kunt bevestigen, maar
ook centimeter voor centimeter kunt opschuiven. De meest
vreemde elementposities kun je op deze wijze creëren.
Voor dezelfUe prijs krijg je bovendien drie humbuckers, die
je met de single-coils op alle mogelijke manieren kunt
combineren. Wel moet je een keus maken; je kunt maximaal
drie elementen aansluiten en eigenlijk is de ruimte om met
deze elementen te schuiven slechts een vijftien centimeter,
dus meer zou je toch niet kunnen aanvullen.
De Birdfish ontleent zijn naam aan de twee aluminium staven,
waaraan alle onderdelen verbonden zijn. De eerste staaf, de
'bird', bevat de hals en de tweede staaf, de 'fish', de
volume- en toonregeling alsook de fijnstemmers aan het begin
van de hals. Nadat de basismaterialen in een mal zijn
aangebracht, wordt het aluminium maar liefst van drie
verschillende lagen metaal voorzien. Eerst een koperlaag,
dan nikkel en ten slotte een laag bladchroom.
Ergonomie
Bij de constructie van de mens zijn nogal wat
vergissingen gemaakt. Slechts een blik in de spiegel zegt
mij al voldoende. Door een product ergonomisch - op maat
binnen de beperkingen van de mens - te produceren, maak je
het werken met dat product prettiger en langer mogelijk.
Ulrich Teuffel studeerde van 1992 tot 1997 industriële
ontwerptechnieken aan de hogeschool in Karlsruhe en al die
kennis heeft de Birdfish meegekregen. Laten we een paar
eenvoudige voorbeelden geven.
Bekijk het model en bedenk dan dat, als je hem op zijn kop
houdt, de metalen beensteun ook als handvat kan dienen. De
toonen volumeregelaars zijn volledig in het geheel
samengesmolten, waardoor je geen kans maakt de knoppen te
beschadigen. Door de gitaar volledig in delen te fabriceren,
kun je de aluminium resonatorbuizen vervangen voor de andere
meegeleverde set buizen en daarmee een andersoortig geluid
produceren. Er zijn namelijk buizen met een kern van esdoorn
en met een kern van swamp ash (essenhout). En zoals al
aangegeven, kun je de elementen met behulp van een aluminium
lat verplaatsen (achterop de meetlat staan streepjes voor de
juiste positionering), maar kun je ze ook volledig voor
iedere andere elementcombinatie vervangen. De wijze waarop
je snel snaren kunt vervangen, kennen we allemaal van de
headless Steinbergers en Hohners. Alleen hoef je niet een
speciale 'double ballend string'-set te kopen, maar kun je
met een standaard set snaren volstaan. Weliswaar is het idee
van fijnstemming aan het begin van de hals niet nieuw, maar
de wijze waarop het op dit model is toogepast wel. Wil je
een optimale machine met de nieuwste moderne ontwikkelingen,
dan hoort dit laatste snufje er zeker bij.
Het enige stukje hout dat we nog op deze gitaar aantreffen
(behalve dan in de 'bodybuizen'), is de esdoorn (birdseye
maple) hals. 22 fretjes zweven in de lucht en hangen samen
met de hals en ebbenhouten toets aan drie stevige moeren
vast. Door de 'fish'-verbindingsstang wordt de volumeen
toonregeling redelijk dicht bij de snaren gehouden, maar
niet dicht genoeg om met je pink tijdens het spelen nog de
volumeknop te kunnen regelen; een geliefde truc van oude
hippies uit de zestiger jaren om een tremolo-effect te
simuleren!
Het gebruik
De Teuffel Birdfish wordt in een prachtige leren hoes
geleverd. Het handvat (en tevens beensteun) steekt uit de
hoes en voor alle accessoires bevat deze unieke tas aparte
vakjes. Hij is zodanig op maat gemaakt, dat ook de
resonatorbuizen hun eigen vakjes hebben. De voering is van
een dermate hoge kwaliteit dat als je om drie uur 's nachts
uitgespeeld bent, je de hoes gewoon op de vloer kunt
neerleggen en als hoofdkussen kunt gebruiken.
Nadat je de gitaar hebt uitgepakt, mcet je hem echt eerst
een paar minuten bestuderen. Ter hoogte van de bovenste buis
vind je twee draagbandknoppen (overigens tot mijn stomme
verbazing niet met de standaard straplocks) en nadat je hem
hebt omgehangen, merk je dat hij goed in balans lipt.
Waarschijnlijk toch door zoveel lege ruimte geeft het geheel
in eerste instantie een vreemd gevoel. Geen houten body
tegen je heup, maar wel aluminium buisjes. Het gewicht is
ongeveer gelijk aan dat van een Stratocaster, maar doordat
de gitaar bij het tillen zo licht aanvoelt, is dat bij het
bespelen toch een verrassende ervaring. Had ik moeten
schatten, dan voelde de Birdfish voor mij lichter aan.
Zodra je hebt ingeplugd, moet je met de resonatorbuizen en
elementen spelen, rommelen en schuiven. Dit maakt deze
gitaar uniek en daarom moet je er volop gebruik van maken.
De verschillen bij het verschuiven van alleen de drie
humbuckers zijn klein maar wel talrijk. De humbuckers zijn
met 1, 2 of 3 stippen te onderscheiden, terwijl de twee
bijpeleverde single-coils de letters L en R hebben
meegekregen. Niet alleen kun je ieder element van links naar
rechts bewegen, je kunt ook het element licht horizontaal of
verticaal draaien.
Het wisselen van een element gant doodeenvoudig. Je trekt
een snoertje los, draait aan een schroef en het element kan
vervangen worden. Verander de volgorde van deze procedure en
een nieuw element zit vast. De resonatorbuizen kun je per
stuk met de bijgeleverde Zwitserse sleutelset snel en
eenvoudig vervangen. Als je buis voor buis doet, dan kan de
gitaar op stemming blijven. Nadat je de buizen verwisseld
hebt, moet je alleen nog wat bijstemmen. Het grote
geluidsverschil had ik niet verwacht, maar is er wel
degelijk; de esdoorn buizen klinken iets warmer dan de swamp
ash-versies.
Gewoonweg klasse! Dat is alles wat je van het geluid van
deze Birdfish kunt zeggen. De output ligt verrassend hoog en
zoals je wel kon verwachten heeft het geluid een
metaalachtig karakter meegekregen. Vooral de resonatorbuizen
zorgen daarvoor. Vergelijk je dat met bijvoorbeeld een
Gittler, een volledig metalen gitaar uit de zeventiger
jaren, dan komt de BirUfish toch veel dichterbij de klank
van hout dan deze Israelische flop. Het metaalachtige geluid
is op ons testmodel warm en bovendien niet op een storende
manier asnwezig.
Naast alle grappen die je met het geluid kunt uithalen,
ontbreken de traditionele driewegschakelaar en een toon- en
volumeregeling niet. De vormgeving van deze regelaars met
schakeling maakt het geheel bijzonder modern.
Het heeft voor zo'n unieke gitaar natuurlijk niet zoveel zin
om te praten over mensuurlengte en breedtes van de hals.
Normaliter kun je met dit soort gogevens een vergelijk
trekken met de gitaar die je op dit moment hebt. In dit
geval heeft dat niet veel nut. Je moet de Birdfish fris en
zonder vergelijkingen oppakken en afwegen. Het is een nieawe
ervaring, waarbij alle belangrijke aspecten van de
traditionele gitear op een aantai punten sterk verbeterd
zijn.
Conclusie
ZZ Top hebben voor hun dertigjarige jubileumtour de
Teuffel Birdfish prominent in de show oppenomen. Daarmee wil
ik zeggen dat groepen die altijd moderne apparatuur in hun
muziek hebben gebruikt, voor in de rij liggen om deze Duitse
vinding te toetsen. Bij de traditioneie gitarist zai ons
testmodei het niet makkeiijk krijgen. Voor de gitarist die
een modern, professioneel instrument zoekt, geeft de
Birdfish absoluut meer dan welke gitaar ook. Zo simpel ligt
dat. De basiselementen, zoals speelbaarheid en het geluid in
het algemeen, moeten je aanspreken. Als je dan alle
toegevoegUe waardes optelt, begrijp je dat dit een ideale
werkpartner is. De toekomst is voor bJjgestreefd.
written by Nikki Moeken